Miejsca pamięci i zapomnienia

Miejsca pamięci i zapomnienia. Badania interdyscyplinarne północnych terenów Jury Krakowsko-Częstochowskiej

prof. UŁ dr hab. Grażyna Ewa Karpińska, dr Aleksandra Krupa-Ławrynowicz, prof. UŁ dr hab. Andrzej Paweł Wejland

od 2014 roku

grant przyznany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w Narodowym Programie Rozwoju Humanistyki; projekt realizowany w latach 2014-2019 na Wydziale Filozoficzno-Historycznym UŁ; wykonawcy; kierownik grantu: dr Olgierd Ławrynowicz (Instytut Archeologii UŁ)

Projekt zakłada przeprowadzenie badań na obszarze 5 jurajskich gmin powiatu częstochowskiego: Mstów, Olsztyn, Janów, Lelów, Przyrów. Badania, w swej warstwie koncepcyjnej i metodologicznej, przyjmują perspektywę interdyscyplinarną. Sięgamy przede wszystkim po metody współczesnej antropologii kulturowej oraz nawiązujemy do nowych trendów w archeologii ukierunkowanej na badanie czasów najnowszych. Refleksja tych dwóch dyscyplin uzupełniana jest wiedzą z zakresu historii regionu oraz historii sztuki.

Przedmiotem badań są konkretne miejsca w krajobrazie fizycznym i kulturowym. Przeprowadzamy wywiady etnograficzne dotyczące miejsc szczególnie ważnych dla lokalnej społeczności. Interesują nas miejsca zbiorowo pamiętane (jako przedmiot wspólnotowego dyskursu), szczególnie te, które do tej pory nie funkcjonowały w szerokim, oficjalnym dyskursie. Wiedza o miejscach z opowieści i wspomnień uzupełniana i weryfikowana jest poprzez analizę źródeł pisanych i ikonograficznych oraz ograniczone weryfikacyjne badania archeologiczne.

Działania wpisują się w ideę etnografii i archeologii wspólnotowej. Elementem projektu są więc sesje popularno-naukowe, wystawy plenerowe, konsultacje społeczne, zogniskowane dyskusje grupowe, a także warsztaty animacyjne dla najmłodszych mieszkańców badanych gmin. Poprzez kreację wydarzeń „dla wspólnoty” mamy nadzieję uzyskać efekt jej zaangażowania, społecznej aktywizacji i współudziału.