Kognitywne badania religii i ich relacje z klasycznymi nurtami antropologii

Kognitywne badania religii i ich relacje z klasycznymi nurtami antropologii

mgr Michał Żerkowski

od 2020 roku

projekt realizowany we współpracy z Instytutem Religioznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego w ramach programu badawczego „Religia w perspektywie antropologicznej” (K/ZDS/008465) finansowanego ze środków Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Jagiellońskiego; główny wykonawca (kierownik projektu: dr Maciej Czeremski)

 


Kognitywne badania religii to nurt badawczy zajmujący się zjawiskiem religii w perspektywie sposobów działania procesów poznawczych i architektury ludzkich umysłów. Ponieważ z tym interdyscyplinarnym przedsięwzięciem związani są antropolodzy kulturowi (m.in. Stewart Guthrie, Pascal Boyer, Dan Sperber, Scott Atran, Harvey Whitehouse, Dimitris Xygalatas), zasadne jest pytanie o to, jak wyglądają relacje nurtu kognitywnych badań religii z antropologią kulturową. W konsekwencji, czy jest on rozwinięciem myśli antropologicznej, która sięga jedynie po nowe narzędzia, wywodzące się z innych obszarów badawczych, czy też kognitywne badania religii stanowią teoretyczno-metodologiczny przełom o skali nakazującej umieszczać je poza granicami dyscypliny lub traktować je jako paradygmatycznie opozycyjne względem tej ostatniej. Celem projektu jest analiza zarysowanej w ten sposób skomplikowanej relacji zachodzącej między kognitywnymi badaniami religii a klasycznymi nurtami antropologicznymi, jak również ustalenie, czy te pierwsze stanowią kontynuację idei i podejść obecnych w historii subdyscypliny antropologii kulturowej, którą jest antropologia psychologiczna.