Myślenie potoczne i medycyna domowa

Myślenie potoczne i medycyna domowa jako element pluralizmu medycznego w Polsce. Etnografie „globusa”, „sklerozy” i „kaca”

dr Sebastian Latocha

od 2016 roku

projekt badawczy w ramach działalności statutowej Zakładu Antropologii Kulturowej IEiAK UŁ

 

Pluralizm medyczny oznacza egzystencję w ramach jednego systemu medycznego różnych tradycji i sektorów (1. biomedycyna, 2. medycyna alternatywna i komplementarna, 3. medycyna popularna, domowa). To właśnie sektor popularny – największy w całym systemie medycznym (szacuje się, że 70-90% praktyk medycznych odbywa się właśnie w tym obszarze), lecz słabo zbadany w obrębie antropologii medycznej (przez swoją pozorną zwyczajność i powszechność, która paradoksalnie usuwa zdroworozsądkowe koncepcje i praktyki medyczne z pola uwagi) – jest domeną myślenia potocznego określającego ramy medycyny domowej.

Celem projektu jest identyfikacja trajektorii myślenia potocznego w kontekście: zdroworozsądkowej wiedzy o etiologii choroby, doświadczeń społecznych ludzi nią dotkniętych i praktyk przywracania zdrowia na przykładzie trzech chorób / przypadłości, których wspólnym anatomicznym (oraz kulturowym) mianownikiem jest głowa, czyli część ciała – w świetle badań antropologicznych – o określonej symbolice. Tymi chorobami / przypadłościami czy „biokulturowymi stanami głowy”, które stanowią przedmiot badań etnograficznych, są – trzymając się potocznego nazewnictwa – „globus”, „skleroza” i „kac”.

Badania nad zdroworozsądkowymi ich koncepcjami i praktykami podejmowanymi wobec nich poszerzają obszar badań antropologii medycznej nad sektorem popularnym, dają wgląd w realia pluralizmu medycznego w Polsce, są miarą ryzyka wystąpienia zagrażających zdrowiu czynników społecznych i związanych ze stylem życia, otwierają perspektywę promocji zdrowia w kontekście określonych zachowań mających związek ze zdrowiem i samopoczuciem człowieka.